20111207

111206 svea en de vuurtjes

om 7 uur vraagt omeluuk
of wanny nog slaapt.
nee die kan niet slapen en staat op het punt
het gevecht met zichzelf aan te gaan
want ze probeert steeds overdag
de slaap van 's nachts in te halen
en dan kan ze 's nachts weer niet slapen.
ze zit ook vol van allerlei trucjes
omdat ze aan geheugentraining is aan het doen
en dat werkt door in bed.
hij is op weg naar amersfoort
en  benieuwd naar de sinterklaasviering.
wanny wil weten hoe svea
zich door haar eerste viering
met de vuurtjesfamilie heeft heengeslagen.
omeluuk en zij zijn tevreden over
wat hij "haar vuurdoop" noemt.
ze vindt het leuke mensen
die ontzettend lawaaierig zijn.
opaloe had de moeite genomen
om een rijm in het zweeds
voor haar samen te stellen.
de manier waarop ze het voorlas deed vermoeden
dat ze meer thuis was in die taal
dan in het nederlands,
dat er nog vaak heel aarzelend uit komt.
padieloe zijn rijm voor opaloe
was schier onvoordraagbaar
en het rijm dat hij met omeluuk voor zijn vader
had bijeengerijmd kwam wat te hard over
die avond, dacht omeluuk.
ze hadden als thema dat hij zich dit jaar
niet echt ontwikkeld had en nog steeds
een amateur was op internet.
ze gaven hem een leerboek twitteren
met al die onbegrijpelijke tekentjes
reeds in het rijm verwerkt.
svea moest bij sinterklaas komen
"ik ging natuurlijk mee,""zegt omeluuk.
iedereen was nieuwsgierig naar haar
en maakte een praatje.
er wordt nog even gepraat
 over de aanstaande bruiloft.
de datum en tijd staan vast. nu de rest nog.
zal hij sketches toestaan? "je moet dan wel
iedere keer in een andere sfeer komen".
en zo is het een heel gelukkige tijd
voor de hele familie momenteel.
wanny besluit opeens dat ze
zweeds wil gaan leren
voor de bruiloft.
ze is weldra druk met  oefenen
hoe je de a-met-een-rondje-erop,
de ä, de ö en nog veel
meer letters uitspreekt.

5 december 2011

voor het eerst in jaren en jaren
viert wanny dit jaar sinterklaas
met haar kinderen om de beurt.
in eerste instantie is ze daar erg van geschrokken,
maar toen ze merkte dat ze meteen
allerlei ideeën kreeg en misschien ook wel
omdat ze een pil heeft gekregen
die haar bloed wat kalmeert,
zei ze gauw ja en daar is ze dan
vandaag bij padieloe en zijn gezin
met omacarla, ook oma appel genoemd.
het belangrijkste nieuws van vandaag:
konijn is terug!
vita heeft hem zelf gevonden, iedereen
is heel blij en madieleid heeft hem zelfs
meegenomen naar haar werk
om te tonen waar de consternatie over ging.
hij is brandschoon, als nieuw dus eigenlijk.
vita mag hem niet meer meenemen
waarheen dan ook en dat begrijpt ze.
ze heeft hem op school in het keukentje
achter de verwarming gevonden.
niet duidelijk is hoe hij daar is terechtgekomen.
maar de blijdschap om het hervonden dier
is er niet minder om.
wanny heeft het verhaal van de knuffel
van wiekeloe meegebracht en leest het voor.
padieloe is aan het douchen,
madieleid aan het koken, oma appel 
zit met de kinderen op de bank
en sinterklaas heeft de cadeaus alvast
in de gang gezet voor na het zingen.
padieloe toont zijn rijm voor opaloe dat hij
op verticale  letters van zijn naam
heeft samengesteld met op iedere letter
een hele regel stafrijm.
prachtige woorden gebruikt hij,
ook vaak nogal onbegrijpelijk
op het eerste gezicht.
een heidense klus met veel rijmdwang
en rijmvondst en heel lastig voor te lezen.
we gaan aan tafel alwaar op 4 borden
een verrukkelijk zoete pompoensoep
wordt geschept. de kinderen eten die niet
en daarover wordt vandaag niet moeilijk gedaan.
er is weer een poes doodgereden in de buurt
en de buren zijn naar suriname
"waar ze niet meer mee hebben
dan dat ze wel eens een surinamer
op straat zijn tegengekomen," licht padieloe toe.
"het zijn erg lieve mensen,"
zegt madieleid graag.
de oma's praten meteen over honden en katten
en voor het goed en wel op gang is
kapt madieleid het af want je weet maar nooit
met ouwe mensen waarover ze elkaar
in de haren kunnen gaan lopen te vliegen.
het zingen wordt nogal makkelijk afgedaan want
de kinderen hebben de hele dag school gehad
waarna bso en zijn moe en ook
mogen ze niet te laat in bed komen.
er zijn namelijk  zo ontzettend veel cadeaus
dat al is afgesproken er maar een deel van
uit te delen vanavond, maar wel alle
cadeaus voor de oma's.
die krijgen allebei rijmen
waarin wordt benadrukt dat ze
jonger lijken dan ze zijn.
volhouden oma's!
de andere geschenken komen in de loop
van de week of in het weekeind.
wiekeloe leest deels zijn gedichten zelf voor,
links en rechts een beetje geholpen voor de snelheid.
hij krijgt een paar grote cadeaus, die wanny even
niet kan thuisbrengen en waar hij heel blij mee is.
als ze fotografeert vraagt wiekeloe:
"ben je een filmpje aan het maken?"
"nee, eh..." begint wanny maar
"oh ik weet het al: omdat niemand
ernaar kijkt. maar IK zal ernaar kijken!"
madieleid heeft sinds kort een baan erbij.
ze geeft 2 halve dagen les
aan mensen die hetzelfde leren
als wat zij doet. erg leuk vindt ze het.
padieloe heeft een paar grote beitels gekregen
waar hij blij mee is, evenals met
de geluksballon die je alleen kunt oplaten
als het windkracht 1 is. hooguit!
vita en oma voelen zich wat overdonderd
door al die cadeaus.
oma appel zegt: "dat was niet de bedoeling",
 vita wil helemaal niet luisteren als haar
rijmen worden voorgedragen door padieloe.
ze kijkt alle kanten op en wiebelt
en praat en begint zelfs
een liedje te zingen over
een hoedje van papier en wanny
over te halen om daarnaar te luisteren
in plaats van naar het gedicht.
de strekking daarvan is dat ze heel lang
over haar garderobe doet.
ze speelt tot de cadeaus komen enthousiast
met het cadeau dat omeluuk haar heeft gegeven
voor haar verjaardag.
ze toont wanny alle mogelijkheden
en is er volledig op thuis.
het is een luidruchtig apparaat
waarop tientallen verschillende dierengeluiden
te horen zijn en waarop je die ook nog
kunt veranderen, moduleren en meespelen.
wiekeloe gelooft erg in sinterklaas
sinds die op school gezegd heeft
dat hij volgend jaar met de boot meemag
om te vissen. hij en padieloe nemen aan
dat sinterklaas bedoeld heeft dat dat
gaat gebeuren zodra hij 12 is.
de koe die madieleid krijgt,
brengt wanny ertoe zich af te vragen
of het een koe dan wel
een stier is maar wiekeloe weet het.
"het is een stier."
"hoe weet je dat?"
"hij heeft hoorns."
hij brult van het lachen als padieloe
na een lang en lovend rijm waarin hij
wordt beloond met een "trofee"
een klein tovenaartje uitpakt, en hij
is helemaal verrukt van de warme voetenzak.
vita is erg blij met al haar cadeaus maar het mooist
is het duveltje uit het doosje
en de aandachtvraagbel.
ze houdt ze allemaal goed bij elkaar,
zodat niemand er aan kan komen.
madieleid vertelt blij dat wiekeloe
nog niet echt in de computer is geinteresseerd.
nou ja, zo kan die wel weer.
dan zijn er nog de vliegenmeppers
waarvan wiekeloe en vita er allebei
een krijgen en er zit een gaatje
middenin zodat de vlieg/mug
nog een kans heeft,
 maar wiekeloe vertrouwt wanny toe
dat hij het zielig vindt
voor de vlieg, dat hij eigenlijk
wel een mug zou willen knuffelen
en hij zal blij zijn
als zijn mepper kapot is.
wanny zegt dat je er ook iets anders
mee kan doen. ze roept "en garde!"
vita veert op en daar krijgen we
 een vliegenmeppergevecht.
de kinderen zijn bekaf en ze rouwen
er niet om dat de rest later komt.
de oma's stappen ook op
en wanny geniet nog dagen na.

111201 konijn en roe

omeluuk en wanny stoppen
in het diepste geheim 2 vuilniszakken
achterin de auto van padieloe.
even later gaan ze bij hem langs.
wiekeloe reageert aangenaam verrast
met een "dat had ik niet verwacht",
vita wil van niemand wat weten.
er is een drama aan de hand:
konijn is kwijt!
het is op school gebeurd al een paar
dagen geleden en ze is ontroostbaar,
kan nergens rust vinden, klampt zich wanhopig vast
aan padieloe of desnoods aan zijn benen
maar hij kan haar niet de troost bieden
zoals konijn dat kon.
een nieuwe knuffel is niet welkom.
ze heeft ook nog een bloedneus gehad
en is verkouden, net als padieloe.
pas op een nieuwe school, nieuwe bso
en nu dit ook nog!
ze huilt en huilt en wordt nauwelijks
afgeleid door haar late verjaarscadeau:
een glimmend beertje waarin een gleufje
om de centjes in te gooien,
die op een cd zijn vastgeplakt.
wiekeloe krijgt als broer van de jarige
een handwarmer en hij vertelt blij
dat meer mensen op het idee waren gekomen
hem ook wat te geven voor haar verjaardag.
hij troont omeluuk mee naar boven
om zijn natuurtafel en aquarium
te aanschouwen en later mag wanny ook.
hij toont haar ook fotoboeken met dieren erin
en in de gang ziet hij hoog een tas hangen
en trekt aan een onbekend pakje.
omeluuk troont hem mee naar de keuken
waar ze de handwarmer gaan verhitten.
"hij twijfelt en is zelf op zoek",
zegt padieloe.
"het rekenen gaat zo goed"
vertelt wiekeloe even later, dat hij
na de kerst een tweede boekje krijgt.
hij doet enige sommen voor.
hij weet hoeveel 10 maal 10 is
en ook 7 maal 7.
daarbij weet hij precies wat plus wat
allemaal totaal 10 kan zijn.
wanny vertelt wiekeloe en vita
over hoe het was toen wiekeloe
zijn knuffel in de gracht had gegooid
en hoe padieloe hem 's avonds opviste.
ze heeft het allemaal opgeschreven,
maar nu stopt ze daarmee.
"waarom?"vraagt wiekeloe.
"omdat niemand het leest"
"maar IK ga het lezen later."
hij toont ook zijn kruisboog en dan is het
tijd voor omeluuk en wanny
om svea van het station te halen.
wanny hoopt nu maar dat madieleid
niet de vuilniszakken wegbrengt.
svea en omeluuk beginnen meteen
een beetje gemoedelijk te kibbelen over dingen als
"waarom heb je dat niet gezegd"
"ik was dus fout!"
en "dat had je eerder moeten zeggen."
en "tweede fout dus, alweer mijn fout."
intussen rijden we naar het huis
dat ze misschien voor een jaar of 5 kunnen huren.
het is erg groot en staat in een buurt
vol met allemaal van dat soort gloednieuwe
eengezinswoningen met 4 etages.
svea schort haar oordeel op
totdat ze het overdag heeft gezien.
de pizzeria is gezellig en rustig en
tijdens een gesprek over de moeilijkheid
en vreugde van het maken van surprises
en het aan svea wijsmaken dat ze echt en heus
geen kerstboom kan nemen voor sinterklaas
reikt wanny omeluuk een lang cadeau aan,
dat op zich een -niet zelfgemaakte- surprise is,
ideaal dus voor mensen die niet handig zijn.
het is een grijpstok met in het gedicht
dat omeluuk nu hij 40 wordt en weinig sport
stram en stijf wordt en dus zoiets nodig heeft.
verder krijgt fahrenfeit de roe omdat hij
omeluuk zijn oog bijna uitkrabde en ook
een knikker omdat hij alles al heeft.
svea wordt verveeld met een boek over hypochondrie.
die moet ze leren herkennen want
een paar weken geleden heeft ze wekenlang
enorm gehoest en niet herkend
wat de dokter direct  zag toen ze er met omeluuk heenging,
namelijk dat ze een dubbele longontsteking had.
kortom het was erg gezellig, de cadeaus
en rijmen vielen goed en wanny
werd innig tevreden thuis afgeleverd.

telefonische informatie eind november 2011

telefonische informatie:

padieloe is met wanny aan het telefoneren
en onderbreekt dat omdat wiekeloe
naar beneden komt vanwege een nachtmerrie,
die hij zich niet meer herinnert.
padieloe heeft nogal wat tijd nodig
want hij belt pas na 3 kwartier terug.
hij zegt dat hij zijn zoon
meteen eens even heeft aangesproken
over dat hij alleen patat en pannekoeken
lust als avondeten. hij is nu ruim oud genoeg
om met de pot mee te moeten eten
en scenes van dat hij helemaal niets
wil nemen van wat dan ook
moeten eens een keer afgelopen zijn.
hij moet aan tafel blijven
en tenminste een hapje proeven
zodat er niet vreselijke scenes ontstaan.
"vanaf hun vijfde moeten ze dat.
hij is al bijna 7 dus nu moet het gebeuren."
licht hij wanny in.
"hoe gaat dat nu dan met vita"
"ja, die is nog geen vijf."
de oma's zijn allebei uitgenodigd
om sinterklaas te komen vieren.
wanny vraagt waarom dat niet gedaan wordt
met de vriendenclub, zoals elk jaar.
"madieleid houdt niet van sleur," zegt padieloe.
"ze is bang dat iets een traditie wordt
waar je niet meer van af komt."
een jongetje op school heeft
wiekeloe wijsgemaakt dat sinterklaas niet bestaat.
padieloe laat het maar gaan, geen ja geen nee
lijkt een verstandige oplossing.
padieloe was met wiekeloe op slootdierenjacht.
nergens was er een te vinden totdat
ze in de merenwijk een sloot vol vonden.
padieloe was tot diep in de nacht bezig
voor wiekeloe op te schrijven
welke diertjes het waren en wiekeloe
"vergat" het papier want
"ik wou het zelf vertellen."
hij had ze dus mee naar school genomen en toen
iedereen ze bekeken had bedong hij
dat ze verder buiten moesten staan
omdat het anders te heet werd voor ze.
aldus geschiedde.
padieloe heeft weer een werkstuk klaar
van zijn steenhouwcursus en nu
gaat hij voor zijn firma een naambord maken
met letters ingehakt en erbovenop in 3 kleuren.
hij is net als madieleid erg enthousiast over wanny haar foto's
van de verjaardag van vita, die beter zijn geworden
dan de zijne vanwege dat zij dichterbij komt en
al zo vaak de mist is ingegaan met zon en schaduw.
iedereen staat erop. ook belangrijk.
tijdens hun vakantie onlangs op terschelling
liep het uit eten gaan zo uit de hand
dat madieleid en padieloe gaan werken
aan tafelmanieren en de bestrijding van "lus-ik-nie".
wiekeloe kan nu makkelijk
 alle eenlettergrepige woorden lezen.
hij kent alle letters.
hij wil graag een spelcomputer hebben
van sinterklaas. padieloe aarzelt.

20111126

brocante neemt de leiding

aan willem wordt het lesblok
"kerstballen breien" toevertrouwd.
dat wil zeggen: de theorie,
want hij kan nog geen breinaald
van een satéstokje onderscheiden.
daarvoor heeft hij brocante als co-docent
toegewezen gekregen.
hij vindt het een merkwaardige keuze
van de kerstman maar hoedt zich voorlopig
voor iedere vorm van vragen stellen of commentaar.
hij vermoedt dat sinterklaas erachter zit
en wacht af, terwijl hij doet wat hij kan.
brocante heeft een hekel aan theorie
en stelt voor om meteen de koe bij de hoorns te grijpen.
ze schrijft een speurtocht uit voor de leerlingen.
die worden op zoek gestuurd naar oude breinaalden,
bolletjes wol, antieke naaldenkokers,
-kokers voor haaknaalden
zijn ook van harte welkom- en marmeren kerstballen,
want die zijn momenteel erg
in trek in haar winkel, brengen schatten op.
willem geeft de dag voor de excursie
een korte motivatieles.
dat is de afspraak tenminste,
eenzijdig en nonchalant door brocante verordonneerd.
hij wil niet meteen moeilijk doen en ligt zodoende
de hele nacht te piekeren over hoe hij
het voor elkaar kan krijgen om in één keer
een onsterfelijke indruk te maken op zijn
voormalige spaanse collega's, die toch al
de neiging hebben hem een beetje lacherig te bejegenen.
wat moet hij zeggen, hoe wast hij dit varkentje?
heeft hij te hoog gegrepen?
was wiese walla er nog maar...
om 5 uur in de ochtend
bezoekt hij haar graf,
voelt zich weer de enige echte vondeling,
vindt inspiratie in het bosje
plastic bloemen dat haar graf nog siert.
hij merkt duidelijk dat ze hem
daarmee iets wil duidelijk maken.
hij heeft het daar zelf gepoot, gelooft hij,
en wiese walla heeft het aanvaard.
ze spreekt erdoor tot hem.
hij voelt dat:
"zulke dingen voel je,"
mompelt hij terwijl hij zich bukt
 om haar beter te verstaan
en de gele bloem even aan te raken.

de pietenmeesters

willem en brocante worden,
naast nog een drietal andere kandidaten,
uitverkoren om lessen te gaan geven
aan de zwarte pieten, ze aan te passen
aan de werkwijze van de kerstman,
met als belangrijk doel
de leutigheid van hem over te nemen,
zodat hij zich zelf geheel kan wijden
aan onbekommerd mennen van het rendier
en oefenen in het meegeven
van een strengere en kalmerender uitstraling
aan zijn johogeroep.
of zou hij dat ook aan hen moeten overlaten?
nee nee een kerstman zegt joho!
verder moeten de pieten praktische zaken
worden bijgebracht die verschillen
van wat  bij sinterklaas
van ze verwacht wordt.
er kan geen sprake zijn van een roe of zak,
ze moeten leren omgaan met het rendier,
kerstbomen leren sjouwen, het verschil
kennen tussen ballen en pieken, en
de materialen waarvan die gemaakt worden,
zelf kerstboomversieringen rijgen,
de betekenis van een kerststal begrijpen,
de namen van de drie koningen kennen,
de uitstraling van de ster kunnen verklaren,
weten waar betlehem ligt, zich de kunst eigen maken
van het verstoppen van grote kado's in sokken,
in plaats van in de vertrouwde schoenen,
de romantiek van de discussie rond elektrische
en echte kaarsen snappen,
en natuurlijk binnenbrandjes blussen,
ook op het gebied
van familievetes en kerstdiners.
de leraren gebruiken de rest van de zomer
en een deel van de herfst om
allereerst met elkaar op één lijn te komen,
waarna onmiddellijk de pieten overkomen
en de instrukties kunnen beginnen,
allereerst ook weer met het saamhorigheidsgevoel,
dat nogal eens ontbreekt bij zwarte pieten,
-zoals willem aan den lijve  heeft moeten ervaren-
te versterken en ze te leren omgaan
met diverse opvattingen, niet alleen van henzelf,
betreffende de verschillen tussen
de kerstman en sinterklaas.
ze mogen nooit in gewetensnood komen of polariseren.
voor deze taak ziet willem zich gesteld,
trots zeker, maar ook...kàn hij dit wel?

de goedheiligmannen

de oproep van de kerstman
heeft na de achtste selectieronde
17 zwartepietendocenten-in-spe opgeleverd.
deze zijn allemaal uitgenodigd in
het hoge noorden om de kerstman
en sinterklaas, die de zomer doorbrengt
bij zijn wat profanere collega,
te overtuigen van hun talenten.
de beide heren maken er een gezellige tijd van
en kunnen er niet genoeg van krijgen
om de sollicitanten het vuur
na aan de schenen te leggen met vragen als:
"waarom zouden we juist u kiezen?"
"wat hebt u wat een ander niet heeft?"
"wie denkt u wel dat u bent?"
"eet u paardenvlees?"
"gelooft u in sinterklaas?"
"heeft een arrenslee ook wielen?"
terwijl ze elkaar aftroeven met het trekken
van de meest serieuze gezichten
als ze de antwoorden beluisteren.
verder worden de kandidaten onderworpen aan
"melodieuze stemcontrole", inlevend vermogen,
hardrenconcoursen, slapeloosheidsbeproevingen en,
 ook al met veel plezier door de sinten samen afgenomen,
gehoorzaamheidstests.
hierbij komt duidelijk naar voren
dat de sint niets hoeft te zeggen
om al bij voorbaat gehoorzaamd en bejaknikt
te worden, terwijl blijkt dat de,
eveneens om zijn wijsheid bekendstaande kerstman,
opmerkelijk veel last heeft van zijn joho-stopwoord.
dat maakt een onprofessionele, joviale indruk,
waardoor de kandidaten afgeleid worden.
sinterklaas permitteert zich zelfs de grap
dat de kerstman maar eens mee moet naar spanje
om daar de kneepjes van het ondernemerschap
bijgebracht te krijgen, hetgeen de sfeer
tussen de beide heren even een dagje verstoort.
het wordt opgelost door de kerstman zelf
die na een korte periode van terugtrekking
op de sint afkomt met de mededeling
dat hij na de kandidatenkeuze graag
een paar weken meegaat naar spanje.
daar heeft de sint niet van terug en zo
staan ze helemaal quitte en kunnen ze zich
weer concentreren op de kandidaten.

willem aarzelt niet

willem, ver weg in den vreemde,
heeft weer eens last van hevig heimwee.
hij zingt iedere week en in de weekeinden
in een dikwijls in opspraak zijnd,
maar evengoed uitstekend zingend koor,
en in de protserige uitdossing
van 17de-eeuwse slavenhandelaren.
maar hij hoort stemmen van elders.
daarbij komt dat zijn kleding
flink bezweet begint te geraken,
te stinken zelfs en dat staat hem
iedere dag een beetje meer tegen.
hij is ook niet in staat om de dagen
waarop hij niet deelneemt aan kooractiviteiten
zodanig te vullen dat hij zich kan verbeelden
dat hij een zinvol leven leidt.
en dan hebben we het nog niet eens
over de compaan waarmee hij dit avontuur
is begonnen, kort van memorie.
die heeft helemaal geen last van de stank, die ook
zijn kleding markeert, want hij mist reuk en smaak.
dat beïnvloedt zijn stem niet in het minst.
hij beschikt over een wonderbaarlijke bariton
en viert grote triomfen, oogst open doekjes en al
wat willem liever voor zichzelf zag weggelegd.
hij wordt op handen gedragen door de dirigent
en zelfs de andere solisten vereren hem,
terwijl willem zijn stemmetje meezingt
en door niemand de hemel in geprezen wordt.
zo staan de zaken ervoor als willem bij toeval,
-ach wat is toeval?- een vaderlandse krant
in handen krijgt, het jolkapellertje nog wel,
en daarin leest dat de kerstman leraren zoekt
om de zwarte pieten van sinterklaas
op te voeden tot zijn helpers.
willem wordt op slag nog sentimenteler
en nostalgischer dan hij ooit is geweest,
aarzelt geen dag en reist spoorslags af
naar jolkapelle, naar de boerin cyclaam.
die heeft nog steeds niets van haar echtgenoot
gehoord maar ontvangt willem met open armen
want ook zij kan wel wat hulp gebruiken
sinds niet alleen de boer maar ook maleis
met de noorderzon of engelenboot
vertrokken is.
willem wordt ruimhartig onthaald
 en dat doet hem goed.
hij solliciteert en wordt uitgenodigd.

20111125

sint en de kerstman

zoals alom bekend kunnen sinterklaas en de kerstman
uitstekend met elkaar overweg.
ze beperken zich niet slechts tot een groet
bij het elkaar jaarlijks passeren,
maar nemen met genoegen de gelegenheid te baat
om oude herinneringen op te halen,
en na gedane arbeid aan het eind van het jaar
bespreken ze hun ervaringen, hun dieren,
de stemming in het land, hun kwalen en sint's personeel.
de kerstman was tot op heden blij
dat hij geen zorgen had
over ondergeschikten of medewerkers,
ook al staat hij er al eeuwen alleen voor.
hij moet altijd zowel de wijze betweter spelen
als ook de rol van joviale johoroeper vervullen.
sint denkt vaak bij zichzelve:
"je zou het je ergste vijand niet gunnen!"
als hij weer eens in verlegenheid wordt gebracht
door baldadige en springerige pietenstreken.
ze nemen hem weliswaar veel uit handen
in december, maar de rest van het jaar
voelt hij zich meer een therapeut dan een alleenheerser.
toen hij vorig jaar zijn hart eens uitstortte
bij zijn oude collega, opperde die plots
dat hij ze best een tijdje zou willen overnemen.
ze sloegen spijkers met koppen en spraken af dat,
als de pieten ermee instemden, ze in de zomer
enkele weken op een geheime lokatie
zouden worden bijgeschoold, zodat ze
na de drukke sinterklaastijd,
gevolgd door een week op hun lauweren rusten,
de kerstman konden bijstaan.
de pieten vonden het zonder uitzondering
allemaal leuk en verfrissend en spannend.
 zo werd vastgelegd dat ze vanaf eind juli
in en rond de beroemde stallen van cyclaam
 zouden worden klaargestoomd tot
tijdelijke helpers van de grote johoman.


20111118

volmaakt geboren

"ouders zijn dus eigenlijk
een soort moordenaars
van hun eigen kind.
ze zetten het volmaakt ter wereld
en beginnen meteen het te veranderen.
dat heet opvoeding.
zei hij dat? "
vraagt de freule.
ze bespreekt de turbulente eerste les
van de fotomentor met cyclaam
en tolma, die erbij waren.
met deze duidelijke samenvatting
breekt ze hen de bekken open.
tolma wil nog wel enigermate afstandelijk
en er bovenstaand proberen te zijn,
maar als cyclaam,
ongehinderd door verder inzicht
en verstand van zaken als opvoeding,
roept: "hij heeft mijn man gestolen!"
slaan ook bij haar de stoppen door,
want verdachtmakingen en beschuldigingen
werken altijd op de onderbuik.
en daarin zit de shit.
waarom denkt cyclaam dat de boer
met de engelen verdwenen is
vanwege de fotomentor?
daarover en over wat haar blijkbaar
nog meer is ontgaan,
piekert de freule later door.

de hoofdrol

natuurlijk is het wong zelf
die uitverkoren is
om de hoofdrol te vertolken
in de film over een eenvoudige Struyckse knaap
die met lef en ongedwongenheid
zijn weg omhoog vindt
in de avontuurlijke wereld
van de journalistiek en die
en passant de harten van  alle medespelers
evenals de harten van de kijkers verovert.
het gaat er niet om dat hij tegenstanders verslaat,
daar verlies je alleen maar lezers, modellen mee:
het is de kunst ze aan je zijde te scharen
zodat je altijd een natuurlijke ladder
bij je hebt, waarop je je kunt verheffen
om over de schutting te kijken,
want de meest intrigerende reportages
worden toch gemaakt terwijl de hoofdfiguren
zich op hun gemak en onbespied wanen.
wong weet van netwerken,
van bemoedigen en ontkrachten, en de film
zit al helemaal in zijn hoofd.
er is alleen één moeilijkheid:
hoe komt hij aan de jonge wong?
omdat hij uiteraard niet duldt
dat een andere acteur hem overvleugelt,
maar ook omdat hij zijn levensverhaal
niet, zij het deels,  wil laten vertolken
door een ongetalenteerde sukkel,
moet hij trucs gaan bedenken.
hij neemt zijn toevlucht tot
een zeer geavanceerd bewerkingsprogramma,
waarmee hij beelden kan manipuleren, vermageren,
ontrimpelen, opvullen, verfletsen en versnellen.
dat gaat allemaal aardig maar hij ziet zelf ook wel
dat zijn gang, zijn houding, zijn motoriek
niet meer van gisteren zijn.
wat oh wat te doen?

diva's

zo kabbelt de fotoclub voort
totdat wong opeens met zijn
regisseurs- en filmersplannen
te voorschijn treedt en iedereen
het gevoel geeft dat hij zich bezint
op wie hij de hoofdrol laat spelen.
hij laat zich er niet over uit
en houdt zich voorlopig bezig met
het uitproberen van zijn toestel onder
lastige omstandigheden.
de beelden op de monitor zien er vaak
helder en kleurig uit maar
bij afdrukken valt dat tegen.
te grof van korrel, te blauw,
verkeerde schaduwen, zon tegen,
te onnatuurlijk, wolken verdwenen
en zo maar door.
hij maakt echter
van ieder vrouwelijk lid
een vleiende reportage.
de dames dossen zich uit voor hem,
dragen meer leggings, kousen zelfs,
voyante shawls, hoedjes, pruiken,
veranderen hun kapsels, laten
hun oogleden optrekken, hun rimpels dichtspuiten,
hun wenkbrauwen bijkleuren,
lachen als hij grappen maakt,
zwaaien op de brug bij groepsfoto's,
die hij strak dirigeert.
af en toe laat hij de term "Hollywood" vallen
om de dames aan te moedigen, die echter
totaal geen aanmoediging van node hebben.
maar toch is hun lach warmer, tonen ze
of bedekken ze hun tanden bewuster,
uiten ze zich wat joliger, zwieren ze
wat meer vanuit de heupen,
zonder, vreemd genoeg,
ook maar in het minst te vervallen
in enige vorm van jaloezie.
niet dat wat niet getoond wordt
niet aanwezig kan zijn, maar hoe dan ook
het is goed toeven zo, en britty
moedigt met intieme gesprekjes,
met mensenkennis en empathie,
de zusterliefde aan.

het toestel

"het zit zo,"
oreert wong,
gezellig neergevlijd op een ronde bank
in het zinkend schip, voeten bij open haard.
hij heeft een nieuw toestel weten te bemachtigen
voor een kwart van de prijs
-vraag me niet hoe dat kan.  laten we maar
aannemen dat wong diverse contacten heeft-
"het is heel geavanceerd en
het heeft zoveel slimme functies
dat ik voorlopig moet experimenteren op jullie."
hij heeft nu in zijn eentje
al 5 avonden, middagen
en zelfs ochtenden zoekgebracht
met uitproberen aan de hand van zijn ervaring,
want er zat geen handleiding bij
en ook de naam van het toestel is onzichtbaar.
gelukkig wordt het langzaamaan winter,
de tuin is op orde, dus hij kan
alle aandacht wijden aan zijn toestel.
hij heeft ontdekt dat hij
er 5 minuten mee kan filmen en nu
is hij naarstig op zoek naar een batterij-oplader
want die zat er ook niet bij voor die prijs.
"dat is allemaal niet eenvoudig
als je het merk niet weet.
maar kijk even naar mijn filmpje
over de indische avond met prachtige..."
jajaja, wong dat weten we nou wel.

20111110

111110 de ansichtkaart

voor het raam van de sieradenwinkel,
waar de freule menig droomuurtje doorbrengt,
ontdekt ze een recente ansichtkaart
uit een verre havenstad
gericht aan de bevolking van jolkapelle
met hartelijke groeten van willem en maleis.
ze loopt de winkel in en ziet
dat het een foto is van een shantikoor
in zeer ongebruikelijke kleding,
dat zo te zien luid en uitbundig zingt.
twee van de met pruiken bedekte koppen
zijn met een pen omkringd.
de freule herkent willem en maleis
ondanks hun zeventiende-eeuwse regentenkleding,
hun gekrulde pruiken en hun snorren.
ze dragen hooggesloten donkere mantels
met kantwerk erbovenuit aan de hals
en ze gooien juist op dat moment
baldadig hun zwarte hoeden in de lucht.
het koor staat op een oud zeilschip,
enkele eeuwen geleden gebruikt
om slaven mee te vervoeren,
dat de naam draagt van een omstreden
slavenjong dat is verwesterst,
namelijk Jacobus Capitein.
het koor noemt zich De Zeeuwen
en is zich van geen kwaad,
door verre voorvaderen bedreven, bewust.
  in tegendeel iedereen kijkt heel trots
en met een blik van "had je wat?"
en overal straalt het shantiplezier vanaf.
alleen daarom al herkent de freule
de vermiste mannen slechts met moeite.
ze dragen prachtige kousen die hun kuiten
onverhuld tonen, en hun schoenen
met gespen en strikken glanzen
de verbijsterde freule tegemoet.
ze weet niet wat ze hiervan moet denken
en slentert heel afwezig huiswaarts,
waar ze besprongen wordt door jeanne,
die er ongepoederd, ongekamd, wild uitziet.
ze wendt OI-doofheid voor
- ze weet hoe dat moet- en schrijft
haar indrukken op om ze later in de middag
te bespreken in het zinkend schip
met de vaste bezoekers op maandagmiddag.

111110jolkapelle en het heelal

"eigenlijk gebeurt er nooit wat
in jolkapelle aan de sloot.
en dat is altijd een heel gedoe:
alles stroomt, niets beklijft
en al dobberend en kabbelend
vinden wereldwonderen plaats
alsof het niets is.
terwijl in het heelal de hitte stijgt,
stofwolken van sterrengruis samenklonteren,
inklinken, ontploffen, terwijl
stervende sterren zwarte gaten achterlaten
heel wat groter dan ooit
een jolkapeller kan bevroeden,
worden er daar plannen beraamd,
gebouwen gesloopt, akkers geploegd,
en wordt erop los gezwetst alsof de eeuwigheid
nog wel even op zich zal laten wachten.
filosofen komen op en gaan onder
laten licht achter, verbijstering en
voornamelijk onverschilligheid,
want er is gewoon werk aan de winkel:
de vijver moet geschoond,
het hooi gebundeld en dan blijft de vraag:
waar zijn alle vermisten gebleven?"

zo luidt een hoofdredactioneel artikel
deze week in het jolkapellertje.
het eindigt met de oproep
om niet te vergeten, om terughoudend
te zijn tegen vreemdelingen,
met name doorzichtige types te mijden
en zonder ophouden te blijven uitkijken
naar misschien wel engelachtige ontvoerders. 

de naturisten
de laatste decennia is er 
een wildgroei ontstaan aan goeroes die hun volgelingen 
wat willen oppeppen, die leerlingen zoeken
die een steuntje in de rug nodig hebben
teneinde de lasten des bestaans
te leren omdopen tot levenslust.
sommigen van hen zweren als vanouds
bij eenvoud en terug naar de natuur,
zoals de ouden dat in de loop
der eeuwen praktiseerden
in hun eenzame-hutjesgemeenschappen
op de hei of in bos en veld.
dat een opeenhoping van idealisten veelal
-zeg maar:immer!- uitloopt
op allerlei vreselijke,
-en aangeboren voor de overleving
van iedere soort,
zeg maar gewoon noodzakelijke,
gevechten, spreekt achteraf voor zich.
ondanks de historische overvloed
aan tragische misverstanden,
jaloerse geschiedenissen,
mislukkingen, uit de hand gelopen tweegevechten,
spreekt, altijd achteraf gezien, voor zich.
ondanks de historie, die aan belangstelling inboet
vergeleken met de brandende drang van het heden,
poppen de verloren idealen
van veel vergane voorgangers
bij tijd en wijle weer op
in nieuwe jasjes, of juist ook zonder.
want ook het afleggen van wat
met name ook een prachtvermomming
is gebleken voor niet zo geslaagde
of zich niet mooi groot sterk genoeg wanende
types, is een serieus ideaal
van voornamelijk manlijke leiderstypen.
vrouwen geven vaak de voorkeur
aan gedeeltelijke vermommingen 
of accentueringen, die ook
wat oogstrelender zijn voor alle geslachten.

111110 de vraag

de fotomentor is altijd omringd
door "de steunende zusteren".
dat zijn assistentes in witte gewaden
met verstilde glimlachen
die hem begeleiden en beschermen,
waarheen hij ook gaat, wie hij ook ontmoet.
ze bewaken hem met ijzeren vuist.
ze controleren al zijn doen en laten en
ze grijpen in als hij wordt gedwarsboomd
of als hij zelf zijn boekje te buiten gaat.
ze zitten zwijgend opkijkend naar hem
aan zijn voeten.
niets uit het publiek ontgaat hen ook.
ze luisteren een en al aandacht
naar leerlingen die menen
vragen te mogen stellen aan de mentor,
weten wanneer ze iets kunnen laten passeren
en waar onmiddellijk ingrijpen geboden is.
vandaag zien ze willem opstaan, vinger omhoog,
en naar hen kijkend weer gaan zitten.
maar niet iedereen laat zich afschrikken.
bijna tezelfdertijd stelt een andere leerling
de volgende vraag: "waarom wit?"
zowel de mentor als de zusteren
werpen een wenkbrauwenophalende
blik in de zaal: hoezo "waarom wit"?
wit is geen kleur dus
wat wordt hier bedoeld?
is de vragensteller iemand
die lichtjaren verder in zijn diepste
innerlijk is afgedaald
dan zij ooit zullen komen
of is het een dwaas die termen
helaas door elkaar haalt
vanwege hersenschorsletsel?
is het een grappenmaker of
een kritische geleerde, een ziener
of een clown?
de zusteren hun adem stokt en
ze zien willem
achter nabijgelegen gestruikte kruipen.
de mentor herneemt zich en perst eruit:
"bent u een zoon der duisternis?"
willem kan wel in de grond zakken
van plaatsvervangende schaamte.
waar is hij terecht gekomen?
de vragende leerling, waarin hij tot nu toe
niet zijn oude vriend maleis had herkend,
blijft even laconiek als altijd.
die had vroeger ook altijd van die opmerkingen,
waarvan je je afvroeg
uit welke krochten hij die
nou weer had opgegraven, terwijl hij
kalmpjes de moestuin schoffelde.
de verontruste mentor vraagt nog eens:
"wie bent u?"
maleis haalt zijn handen
uit zijn zakken, loopt op willem af,
trekt die te voorschijn,
slaat een arm om hem heen, zegt:
"kom willem, ik ruik zout."
en leidt hem teder weg.
de andere pupillen worden
tegengehouden door de zusteren
en er zijn broodjes, er is water,
er heerst een drukkend stilzwijgen
terwijl iedereen willem en maleis
aan de horizon ziet verdwijnen.
dan steekt een hevige storm op.
die waait de zusteren wapperend
naar binnen, de mentor tracht
zijn toestellen te redden.
de leerlingen ontsnappen en rennen
willem en maleis achterna,
die nog steeds spoorloos zijn.

20111109

willem op les

willem wil alles beter kunnen
en van iedereen valt wel iets te leren.
daarom meldt hij zich nu hier dan daar
voor lessen in leven en zien,
in voelen en horen, in proeven
en belichten, in wegcijferen
en voor jezelf opkomen.
ditmaal heeft hij een goeroe opgedoken
die zich "fotomentor" noemt.
zijn onderneming heet
"fotomentoraat bijna-wong".
hij begint de eerste lessen
met de filosofische achtergronden
van het leven
in het algemeen en dat van
een fotofilosoof in het bijzonder.
het zit namelijk zo:
-zo moeilijk is het allemaal niet!-
de mens is volmaakt van zichzelf,
hij wordt perfect op aarde afgeleverd
want al wat god doet is wèl gedaan.
maar dan heb je opeens de boze wereld,
waarin Hij dus toestaat
dat zijn volmaakten terechtkomen,
met zijn ouders, broers,
opvoeders en andere verpesters,
die niets anders voor ogen hebben
dan het aanpassen van de boreling
aan uit de grond gestampte fatsoensregels.
daardoor raakt het kind, de mens,
het kind in iedere mens,
helemaal verward en bedorven.
het gaat erom die puurheid
van voor de geboorte te heroveren,
weer te worden zoals god je heeft bedoeld.
als willem een vraag in zich
voelt opborrelen
 slaat hij die meedogenloos neer.
andere leerlingen zijn niet zo schuchter
en weldra staat de hele klas op stelten.
hoe dit afloopt komt later.

zwart-witte wanny

wanny houdt van extremen
de grijzen zijn haar een gruwel
ze zoekt tegenstellingen
denkt in links en rechts
in "wie niet voor mij is
is tegen mij" en "de lauwen
die spuw ik uit". ze zoekt
uiterste consequenties en al
wat naar compromissen riekt
is haar een doorn in het oog,
beschouwt ze als vervlakking.
ze zet aan, ze overdrijft, ze denkt
tot de rand, ze riskeert dat ze
erover valt, erbij neer ook.
ze kan geen genoegen nemen
met een vriendelijk woord
tot ze het achterste
van de tong heeft geproefd.
ze zwoegt joelend tegen de storm in,
loopt heilige huisjes omver,
springt in de sloot om een kever te redden,
huilt bij het afscheid van de trekvogels.
ze lijdt onder haar ijzeren consequentie
en haar keiharde indelingen.
ze vereenzaamt waar je bijstaat.